NAPOJE izotoniczne i energetyzujące, czyli napoje funkcjonalne

Konsultant:dr inż. Wojciech Kolanowski, Zakład Analizy i Oceny Jakości Żywienia, SGGW
4 komentarze
Autor: Katarzyna Szroeder-Dowjat

Rynek zalewają napoje izotoniczne i energetyczne, czyli opracowane naukowo tzw. napoje funkcjonalne. Są drogie i landrynkowe w smaku, ale ich picie należy do dobrego tonu. Czy picie napojów izotonicznych ze sklepu ma rzeczywiście sens?

Wodę tracimy nieustannie, nie tylko razem z moczem i pocąc się, ale także oddychając (400 ml). W upały, przy dużej wilgotności powietrza, podczas intensywnego wysiłku więcej jej wydalamy przez skórę. Ale pot to nie tylko woda. Jest słony, ponieważ zawiera sole mineralne w postaci elektrolitowej (jony potasowe, sodowe, chlorkowe, wapniowe, magnezowe). Biorą one udział w wielu ważnych procesach fizjologicznych, m.in. w przewodzeniu sygnałów nerwowych i skurczach mięśni, w tym mięśnia sercowego. Nadmierna utrata wody i elektrolitów może być groźna - przejawia się gwałtownym spadkiem wydolności fizycznej i narastającym znużeniem; może prowadzić do zasłabnięcia i utraty przytomności.

Napoje izotoniczne stworzone z myślą o sportowcach

Aby uzupełnić tracone z potem składniki, potrzebujemy więc wody z optymalną zawartością soli mineralnych. Optymalną, czyli o takim stężeniu składników, jakie mają płyny ustrojowe. Wbrew pozorom nie powinna to być woda wysoko zmineralizowana! Trenerzy ostrzegają przed piciem wysoko zmineralizowanej wody w trakcie treningów czy zawodów. Można ją pić dopiero po nich. Inaczej będzie chlupała w żołądku lub spowoduje kolkę. Dzieje się tak, ponieważ duże stężenie minerałów przeszkadza we wchłanianiu wody. Właśnie z myślą o szczególnych potrzebach sportowców zostały stworzone napoje izotoniczne. Ich nazwa pochodzi od słowa izotonia oznaczającego wyrównanie ciśnień.

Tajemnicze zjawisko osmozy

Płyny i wszystkie pokarmy wchłaniają się przede wszystkim w jelicie cienkim i częściowo w grubym. Jelito jest długą rurą wyścieloną błoną pokrytą wypustkami (kosmkami), które zwiększają jego powierzchnię. Dzięki temu naczynia krwionośne, gęsto oplatające jelito, mogą szybciej przechwytywać jego zawartość. Odbywa się to na zasadzie przenikania, czyli osmozy (przemieszczania się płynów przez półprzepuszczalną błonę komórkową).

Na skutek wytwarzającego się ciśnienia osmotycznego elektrolity (i wszystkie rozpuszczone składniki odżywcze) wędrują z jelita do krwi i z nią docierają do wszystkich komórek organizmu. Jeśli stężenie składników napoju jest równe stężeniu krwi, wówczas ciśnienie osmotyczne jest wyrównane (izotonia), a wchłanianie odbywa się bez przeszkód, łatwo i równomiernie. Dzieje się to jeszcze szybciej, gdy ciśnienie osmotyczne połkniętego przez nas płynu jest niższe od ciśnienia osmotycznego krwi - przenikanie następuje błyskawicznie, na zasadzie zassania. Gorzej, gdy sytuacja jest odwrotna i ilość składników rozpuszczonych w napoju przewyższa stężenie krwi. Wtedy napój wchłania się wolno.

Nie przegap

Ważne

Ważne

1 proc. wody utraconej podczas wysiłku, kiedy się bardziej pocimy, pociąga za sobą utratę 10 proc. zdolności wysiłkowych. W czasie intensywnego treningu człowiek może stracić w ciągu godziny 1-1,5 litra wody, czyli ok. 2 proc. masy ciała. To powoduje obniżenie wydolności organizmu nawet o 20 proc. Po utracie 4 proc. wody następuje całkowita utrata sił.

Trzy stopnie wchłaniania płynów

Płyny wchłaniają się różnie, w zależności od stężenia zawartych w nich składników.

  • Najszybciej - wody słabo- i średnio zmineralizowane, zaparzone z nich herbatki ziołowe, rozcieńczone soki owocowe i warzywne. To tzw. płyny hipotoniczne, inaczej hipoosmotyczne (czasem takie określenia znajdujemy na etykietach “płynów funkcjonalnych”) o najmniejszym stężeniu składników.
  • Powoli - gęste soki owocowe i warzywne oraz napoje mocno słodzone, aromatyzowane lub barwione, w tym napoje energetyzujące. To tzw. płyny hipertoniczne, inaczej hiperosmotyczne - charakteryzujące się wyższym stężeniem składników mineralnych niż to, które mamy w organizmie. Z tego powodu osmoza przebiega wolniej. 
    Picie energetyzerów oraz słodkich soków nie jest więc dobrym sposobem na szybkie nawodnienie organizmu. Normalnie nie ma to znaczenia, jednak u osób czynnie uprawiających sport to spowolnienie wchłaniania płynu może być groźne.
  • Optymalnie - specjalne płyny izotoniczne (izoosmotyczne), których skład jest zrównoważony, a stężenie identyczne jak płynów ustrojowych. Picie takiego napoju nie zakłóca równowagi wodno-elektrolitycznej organizmu, ułatwia równomierne nawodnienie. Pijąc napoje izotoniczne, usprawniamy wchłanianie wody razem z potrzebnymi składnikami. Jest to najbardziej pożądane w czasie obfitego pocenia się, czyli utraty elektrolitów.

Na następnej stronie >>Różnice między napojami izotonicznymi a energetyzującymi<<

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Purestock

Aktualizacja: 17.09.2014

Komentarze (1 - 4 z 4)
Emma123, 30.11.2014 22.16
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mi nie smakują za bardzo napoje izotoniczne(Powerade, Oshee czy inne), po wysiłku fizycznym staram się pić wodę, czasem rozpuszczam w niej Orsalit - środek nawadniający, który zawiera elektrolity, dla sportowców i osób aktywnych fizycznie ważne jest żeby uzupełniać elektrolity po treningu
 
JaToJa, 07.07.2014 23.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ty na wsi żyjesz? :) Oshee na przykład. Od kilku lat już na rynku i sie ladnie sprzedaje.
 
Ma, 20.08.2010 18.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A jakie są napoje izotoniczne na rynku?
 
sddc, 30.04.2009 01.36
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
istotne i przydatne informacje..
 
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Żele energetyczne dla sportowców – czy są zdrowe i jak je stosować? Żele energetyczne dla sportowców – czy są zdrowe i jak je stosować?

Żele energetyczne to skoncentrowane źródło energii. W szybkim czasie dostarczają łatwo...

więcej

123

Zdrowa dieta początkującej biegaczki [JADŁOSPIS] Zdrowa dieta początkującej biegaczki [JADŁOSPIS]

Zaczęłaś biegać? Dostosuj swoją dietę do dodatkowego wysiłku fizycznego. Zobacz, o ile kalorii...

więcej

1291

Dieta wspomagająca trening na siłowni (WIDEO) Dieta wspomagająca trening na siłowni (WIDEO)

Dieta wspomagająca trening na siłowni powinna być przede wszystkim lekkostrawna. Co więc jeść, żeby...

więcej

466

NAPOJE izotoniczne i energetyzujące, czyli napoje funkcjonalne NAPOJE izotoniczne i energetyzujące, czyli napoje funkcjonalne

Rynek zalewają napoje izotoniczne i energetyczne, czyli opracowane naukowo tzw. napoje...

więcej

3778

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Eksperci

Na początku zapytam, o który mięsień piszczelowy chodzi? Przedni, czy tylny? Zakładając, że mięsień piszczelowy przedni - bardziej zewnętrzna część podudzia to problem, który pan opisał może mieć...

Długo powtarzająca się czynność fizyczna może doprowadzić do pewnego ograniczenia mięśniowo-powięziowego. Nie jest to nic groźnego pod warunkiem, że nie poprzedził tego żaden uraz. Co do badania...

Na samym początku zapytam, z jakiego powodu zdecydowano się na zabieg wydłużania ścięgna Achillesa? Związane jest to z MPD i z chodzeniem na palcach czy jest jakiś inny powód? Gips po zdjęciu szwów...

Grupy wsparcia
data

Grudzień 17, 2014

I jak znalazłaś kogoś? Może zrób tak jak ja. Ja nie mam za dużo czasu na siłownie i ćwiczę w domu co drugi dzień z Mel B, na you tube masz filmiki na brzuch, pośladki, ramiona, do tego kupiłam sobie w sklepie internetowym electro.pl skakankę i robię już drugi raz wyzwanie ze skakanką,...

data

Grudzień 17, 2014

''Po świętach dla wielu osób nadchodzi czas na odchudzanie. Jednak sama dieta odchudzająca po świętach nie wystarczy, trzeba pomyśleć również o sporcie. Jak wrócić do formy po świętach i podjąć pierwsze treningi w klubie fitness? Jakie ćwiczenia pomogą nam wrócić do formy po...

data

Grudzień 15, 2014

Podstawowe ćwiczenia owszem łatwo wykonać w domu, ale ja osobiście jakoś nie mogę się zmobilizować do porządnego treningu jeśli nie pójdę na siłownię/fitness...

data

Grudzień 14, 2014

Ostatnio trochę się zapuściłam, wracam do regularnych ćwiczeń od jutra :)

reklama
Aktywna społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.