Ajurweda – co to jest? Czym różni się od jogi?

Autor: Aleksandra Urbaniak

Ajurweda to hinduski system wiedzy medycznej wywodzący się ze starożytności. Jego zasady do dziś wykorzystywane są w celu leczenia i profilaktyki chorób o różnorodnym podłożu: fizycznym, psychicznym i duchowym. Ajurweda zawiera praktyczne zalecenia dotyczące zasad odżywiania, ćwiczeń fizycznych (jogi) oraz sposobów medytacji, których celem jest przywrócenie harmonii ciała i umysłu. Poznaj podstawowe zasady ajurwedy i sprawdź, jaki jest twój typ konstytucji fizycznej oraz psychicznej (dosza).

Ajurweda – co to jest? Czym różni się od jogi?

Ajurweda w dosłownym tłumaczeniu to wiedza o życiu (z sanskrytu: ayu – życie, veda – wiedza). Uczy, w jaki sposób zachować harmonię pomiędzy ciałem i umysłem, aby cieszyć się zdrowiem i długim, szczęśliwym życiem. W praktyce oznacza to kierowanie się zaleceniami medycyny ajurwedyjskiej, która pokazuje metody leczenia różnorodnych chorób oraz podpowiada, co robić, żeby utrzymać ciało i umysł w dobrej formie. Hasło najlepiej oddające cele ajurwedy brzmi: utrzymać zdrowie tych, którzy są zdrowi i leczyć choroby tych, którzy są chorzy.

Ajurweda – jak powstała?

Czas powstania ajurwedy trudno ustalić ze względu na brak źródeł. Najstarsze zapisy, które przetrwały do naszych czasów tworzą część Wed – świętych ksiąg hinduizmu uznawanych za największy zbiór tekstów ilustrujących wiedzę człowieka o świecie. Wedy powstały prawdopodobnie między 1500 a 500 rokiem przed naszą erą, ale ajurweda jest systemem dużo starszym. Zanim spisano ją w formie tekstowej, przez tysiące lat krążyła w obiegu ustnym. Dopiero po włączeniu ajurwedy do ksiąg wedyjskich ustalił się jeden stały kanon dotyczący jej podstawowych założeń. Został ujęty w formie trzech traktatów medycznych: Charaka Samhita (zawiera informacje dotyczące chorób i sposobów ich leczenia), Sashruta Samhita (omawia wiedzę z zakresu anatomii i chirurgii), Astanga Hridaya (zawiera przegląd prac najważniejszych lekarzy ajurwedyjskich).

Ajurweda a joga – czym to się różni?

W potocznym myśleniu joga i ajurweda często są utożsamiane. Oba terminy mają jednak zupełnie inne znaczenie.

Ajurweda to cały system hinduskiej wiedzy medycznej, która zajmuje się trzema aspektami życia człowieka: ciałem, umysłem i duchem. Od ich współdziałania zależy kondycja fizyczna i psychiczna człowieka. Aby osiągnąć harmonię między poszczególnymi elementami, trzeba odpowiednio się odżywiać, ćwiczyć fizycznie i medytować. Joga to właśnie jeden ze sposobów dbania o zdrowie, który zalecany jest przez medycynę ajurwedyjską. Nie tylko wzmacnia ciało, ale także pomaga leczyć choroby poprzez wykonywanie odpowiednich asan. Na przykład takie pozycje jak dhanurasana czy salabhasana przeciwdziałają napięciu w jamie brzusznej, wątrobie i jelicie cienkim pozytywnie wpływając na trawienie.

Joga jest zatem tylko jednym z narzędzi, którymi medycyna ajurwedyjska posługuje się w celu leczenia rozmaitych schorzeń oraz przeciwdziałania ich rozwojowi.

Ajurweda – teoria pięciu elementów

Według teorii ajurwedy istnienie świata jest wynikiem kombinacji pięciu elementów: ziemi, wody, ognia, powietrza i eteru. Każde zjawisko zachodzące na ziemi oraz każdy jej wytwór (w tym ludzie) mają przypisany do siebie jeden lub dwa żywioły. Klasyfikacji dokonuje się na podstawie podobieństw między danym obiektem a żywiołem. Na przykład woda posiada takie cechy jak chłód i gęstość, a ziemia oznacza ciężar, solidność, stabilność. W klasyfikacji pór roku oba te elementy są charakterystyczne dla zimy, która jest najchłodniejsza, a przy tym wilgotna. Z kolei ogień i powietrze to żywioły przypisywane latu, ponieważ jest wtedy gorąco i sucho.

Na takiej samej zasadzie można sklasyfikować poszczególne typy ludzi. W odniesieniu do człowieka zyskują one jednak inną nazwę: dosze.

Rodzaje dosz (typów konstytucyjnych) w ajurwedzie

Dosze to energie biologiczne reprezentujące w ciele człowieka pięć elementów (ziemia, woda, ogień, powietrze, eter). Wyróżnia się trzy dosze, a każda z nich to połączenie dwóch żywiołów:

  • vata – składa się z powietrza i eteru, odpowiada jej ruch, kreatywność, energiczność, ale też lęk i niepokój;
  • pitta – stanowi połączenie ognia i wody, charakteryzuje ją odwaga, gniew, duma, ambicja;
  • kapha – łączy w sobie element wody i ziemi, wiąże się z takimi emocjami jak miłość, poświęcenie, zazdrość, chciwość.

W każdym człowieku jedna z wymienionych dosz dominuje nad innymi. I tak wyróżnia się pięć typów konstytucyjnych:

  • Ludzie vata – są albo bardzo wysocy, albo bardzo niscy, mają szczupłą, kościstą budowę ciała, trudno im przytyć. Ich cera jest ziemista, ciemna, włosy suche i cienkie, paznokcie szorstkie, łamliwe. Ponieważ dominuje w nich pierwiastek powietrza, są szybcy i niespokojni. Cechuje ich słaba odporność, nerwowość, lękliwość, ale także entuzjazm, energia, radość. Powinni prowadzić spokojny, uregulowany tryb życia i poświęcać wystarczająco dużo czasu na relaks.
  • Ludzie pitta – są średniego wzrostu, średniej budowy ciała, mają zdrową, rumianą cerę, cienkie, przetłuszczające się włosy, delikatne różowe paznokcie. Cechuje ich duża sprawność fizyczna, inteligencja, przedsiębiorczość, ale z drugiej strony łatwo się gniewają i są impulsywni. Przewaga elementu ognia sprawia, że ich domeną jest intensywność. Z tego powodu powinni unikać popadania w skrajności i kierować się w życiu przede wszystkim umiarem.
  • Ludzie kapha – zazwyczaj są niscy, mają mocną budowę ciała, dużą ilość tkanki tłuszczowej, grube kości. Ich skóra jest zimna i wilgotna, cera jasna, włosy grube i lśniące, paznokcie delikatne, białe. Są zrównoważeni, spokojni, rzadko unoszą się gniewem. W rzadkich przypadkach potrafią być zawistni, zachłanni, pełni żądzy. Ich dominującym żywiołem jest woda i ziemia, co sprawia, że ludzie kapha są najbardziej zrównoważeni i stabilni ze wszystkich typów. Jednocześnie mają tendencję do nadwagi i lenistwa, dlatego zaleca się im dużo ruchu i aktywność na każdym poziomie.
  • Ludzie z podwójną doszą – u niektórych osób trudno rozstrzygnąć, która dosza ma charakter dominujący, stąd przypisuje im się dosze podwójne, np. vata-kapha, pitta-vata itd. Ich osobowość to połączenie cech przypisywanych danemu typowi konstytucyjnemu.
  • Ludzie vata-pitta-kapha – rzadko występujący typ ludzki, u którego wszystkie dosze są w równowadze. Sprawia to, że cieszą się najlepszym zdrowiem, ponieważ łatwiej im zachować wewnętrzną równowagę.

Ajurweda – na czym polega leczenie?

Aby skorzystać z leczniczych właściwości ajurwedy, należy ustalić swój typ konstytucyjny. Na tej podstawie możemy wprowadzić w życie odpowiednie dla nas zalecenia zdrowotne dotyczące zasad odżywiania, sposobu praktykowania jogi oraz medytacji. Każda z tych czynności powinna pomagać nam w dążeniu do wewnętrznej harmonii. Możemy ją osiągnąć tylko wówczas, gdy zmniejszymy oddziaływanie dominujących dosz i zrównamy je do poziomu pozostałych.

W praktyce polega to na unikaniu czynników, które sprzyjają obciążaniu przypisanej nam doszy konstytucyjnej. Na przykład ludzie vata zdominowani przez żywioł powietrza i eteru powinni unikać jedzenia suchych, lekkich, „napompowanych” pokarmów (np. ryż preparowany, prażona kukurydza). Ludzie pitta, z natury emocjonalni, żyjący intensywnie, powinni unikać pikantnych potraw i wszystkiego, co ma działanie rozgrzewające. Z kolei u ludzi kapha, których żywiołem jest ziemia i woda, czynniki obciążające to jedzenie ciężkich, tłustych pokarmów, a także zbyt długi sen i mała aktywność fizyczna.

Bardziej szczegółowe porady dotyczące diety, ćwiczeń fizycznych oraz praktyk medytacyjnych dla poszczególnych typów konstytucyjnych można znaleźć w podręcznikach do ajurwedy. Trzeba jednak pamiętać, że samodzielna diagnoza nie zawsze jest trafna, w związku z czym efekty leczenia mogą nie być zadowalające. Dlatego, jeśli zależy nam na fachowej pomocy, najlepiej udać się do profesjonalnego nauczyciela ajurwedy, który ustali nasz typ konstytucyjny i zleci odpowiednie leczenie.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 07.10.2015

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Ćwiczenia izometryczne - trening wzmacniający mięśnie [przykładowe ćwiczenia] Ćwiczenia izometryczne - trening wzmacniający mięśnie [przykładowe ćwiczenia]

Ćwiczenia izometryczne to rodzaj ćwiczeń wzmacniających mięśnie. Aby rozpocząć treningi nie musisz...

więcej

86

TABATA, czyli interwałowy trening metaboliczny. ĆWICZENIA Tabata nie tylko dla początkujących TABATA, czyli interwałowy trening metaboliczny. ĆWICZENIA Tabata nie tylko dla początkujących

Tabata, czyli czterominutowy interwałowy trening metaboliczny, w równomierny sposób angażuje jak...

więcej

82

Trening interwałowy: zasady, efekty i warianty treningowe Trening interwałowy: zasady, efekty i warianty treningowe

Trening interwałowy to najlepszy rodzaj ćwiczeń dla osób, które chcą w maksymalnie krótkim czasie...

więcej

79

Trening na redukcję tkanki tłuszczowej - plan treningowy dla początkujących Trening na redukcję tkanki tłuszczowej - plan treningowy dla początkujących

Trening na redukcję tkanki tłuszczowej powinien być precyzyjnie zaplanowany - ważna jest zarówno...

więcej

78

Eksperci

Ćwiczenia w domu to jedna z najmniej korzystnych form trenowania. Ryzykujesz złą techniką, kontuzjami, szybkim spadkiem motywacji i brakiem efektów. Spróbuj pokonać strach przed pójściem na siłownię....

Podany scenariusz jest typowy dla wielu osób. Wraz z promieniami słonecznymi jesteśmy w stanie zapewnić nawet 90% dziennego zapotrzebowania na witaminę D. Dodatkowo, słońce wpływa na produkcję...

W okresie dorastania problem wagi i sylwetki jest szczególnie ważny dla nastolatek i nastolatków. W tym czasie wpływ mediów na psychikę jest ogromny. Młody człowiek dąży często do ideału. Stawia...

Forum
data

Czerwiec 25, 2017

Ja jestem bardzo zadowolony z efektu jaki uzyskałem po zastosowaniu Largomass. W końcu widać efekt pracy na siłowni

data

Czerwiec 25, 2017

najważniejsze żeby zachować czujność, do tego właśnie jakiś dodatek typu gaz, paralizator i mozna czuć się o niebo bezpieczniej. ja kupowałam gaz i też taki zwykły i samej mi się po oczach dostało na szczęście przy próbnym strzale. myślę że to naprawdę powszechny problem - teraz mam...

data

Czerwiec 23, 2017

Ja tez lubię spędzać aktywnie wakacje, w ogóle lubię sport i nie wyobrażam sobie bez niego życia. W tym roku wyjeżdżam na obóz taneczny do Kołobrzego, na royal dance camp. Cały czas trwaja zapisy, więc jak ktoś jest chętny to warto. bedą codziennie zajęcia z tańca.

data

Czerwiec 23, 2017

ja tegoroczne wakacje spędze aktywnie na obozie royal dance camp w Kołobrzegu. Już się nie mogę doczekać, bo kocham taniec, a mają byc codziennie jakieś zajęcia taneczne.

Aktywna społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.