Badania dla biegaczy: badania dla osób początkujących i startujących w zawodach biegowych

2017-07-11 10:00 Aleksandra Urbaniak

Biegacze powinni wykonywać badania lekarskie co najmniej 2 razy w roku, maratończycy przygotowujący się do zawodów – nawet co kilka tygodni. Badania dla biegaczy pozwalają dowiedzieć się między innymi, czy nasze serce i układ krążenia funkcjonują prawidłowo oraz sprawdzić, jak wysiłek wpływa na nasz organizm. Wymagane są także przez organizatorów maratonów i półmaratonów. Sprawdź, jakie badania wykonać przed starem w zawodach oraz przed rozpoczęciem treningów biegowych.

Badania dla biegaczy to pakiet badań lekarskich, które każda trenująca osoba powinna wykonywać co 3-4 miesiące. Są ważne szczególnie w przypadku początkujących biegaczy, którzy dotąd nie uprawiali żadnego sportu i chcą rozpocząć treningi - wykonując odpowiednie badania mogą oni sprawdzić, czy nie mają przeciwwskazań do biegania. Przejście od siedzącego trybu życia do treningów 3 razy w tygodniu to duża zmiana dla organizmu – podczas wysiłku mogą dać o sobie znać schorzenia, które dotąd nie zdradzały żadnych objawów. Ważne, aby w porę je zdiagnozować i uniknąć nagłego pogorszenia stanu zdrowia.

Podstawowe badania lekarskie należy wykonać również przed startem w zawodach biegowych. Organizatorzy biegów długodystansowych zazwyczaj wymagają od zawodników posiadania zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do startu. Takie zaświadczenie może wydać lekarz rodzinny lub sportowy na podstawie pozytywnych wyników badań krwi, moczu i EKG.

Podstawowe badania dla biegaczy

Pakiet podstawowych badań dla biegaczy zarówno początkujących, jak i zaawansowanych, składa się z:

  • badania krwi (m.in. morfologia krwi obwodowej, żelazo, cholesterol, glukoza, próby wątrobowe, sód, magnez, potas);
  • badania ogólnego moczu;
  • EKG spoczynkowego.

Nie wystarczy badać się tylko przed rozpoczęciem treningów lub udziałem w zawodach. Osoby narażone na niedobory oraz biegacze w trakcie intensywnych przygotowań do maratonu powinni wykonywać badania nawet co dwa tygodnie – dotyczy to przede wszystkim morfologii. Amatorzy mogą odwiedzać lekarza 2-4 razy do roku. Najbardziej wiarygodne wyniki dają badania przeprowadzane w okresach przejściowych, tj. wtedy, gdy biegamy rzadziej lub w ogóle (intensywny wysiłek ma wpływ na zmiany w stężeniach poszczególnych substancji). Z tego powodu warto badać się w okresie roztrenowania.

Czytaj też: Badanie krwi - jak się do niego przygotować

Badania krwi dla biegaczy

Wśród parametrów krwi, które są szczególnie istotne dla osób początkujących jak i regularnie biegających, jest morfologia, czyli badanie jakości i ilości elementów morfotycznych występujących w osoczu. Najważniejsze to:

  • hematokryt, czyli stosunek czerwonych krwinek do objętości krwi. Ich niedobór u osób nie uprawiających regularnie sportów wskazuje na anemię, natomiast u biegaczy może oznaczać szczególny rodzaj tzw. anemii sportowej. Jest to naturalne zjawisko i oznacza, że organizm przystosował się do stałego wysiłku poprzez rozrzedzenie krwi (stąd maleje stosunek erytrocytów do objętości osocza)
  • hemoglobina i erytrocyty – odpowiedzialne za transport tlenu. Ich niski poziom u osób o przeciętnej kondycji także może wskazywać na anemię. Podwyższone wartości hemoglobiny i erytrocytów to częste zjawisko u intensywnie trenujących biegaczy. Oprócz morfologii, lekarz powinien wystawić skierowanie na badanie stężenia:
  • żelazo – ważne, aby przed rozpoczęciem treningów jego poziom był w normie, natomiast u zaawansowanych biegaczy był wysoki. Żelazo bierze udział w tworzeniu hemoglobiny, która transportuje tlen, a więc ma duże przełożenie na efektywność treningu i prawidłowe funkcjonowanie organizmu w trakcie wysiłku.
  • cholesterol – podwyższony cholesterol to objaw, którego nie należy lekceważyć. Jeśli jego stężenie jest znacznie powyżej normy, zwiększa się ryzyko wystąpienia zawału. Niewielkie podwyższenie złego cholesterolu może zostać obniżone dzięki regularnemu bieganiu.
  • glukoza – odbiegający od normy poziom glukozy może wskazywać na cukrzycę. Choć bieganie jest polecane w profilaktyce cukrzycy, chorzy cierpiący na tę chorobę powinni skonsultować się z lekarzem i ustalić razem z nim optymalny poziom wysiłku.
  • próby wątrobowe – wyniki enzymów wątrobowych odbiegające od normy także są wskazaniem do uzgodnienia możliwego poziomu aktywności fizycznej ze swoim lekarzem.
  • sód – pierwiastek ten ma duże znaczenie w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej organizmu oraz zapewnia prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i mięśniowego. Niedobory tego składnika zdarzają się dziś rzadko, natomiast u sportowców mogą występować przejściowo – wówczas można uzupełnić niedobór pijąc napoje zawierające sole mineralne i elektrolity.
  • magnez – to najważniejszy minerał z punktu widzenia sportowców, ponieważ bierze udział w procesach przewodzenia impulsów nerwowych do mięśni. Niedobór magnezu może mieć wpływ na zmniejszenie efektów treningu, powodować skurcze i zaburzać pracę układu mięśniowego.
  • potas – podobnie jak magnez, odgrywa ważną rolę w przekazywaniu impulsów nerwowych, odpowiada też za inicjowanie skurczów mięśni. Przy częstych, wyczerpujących treningach trzeba często kontrolować jego stężenie we krwi.

Czytaj też: MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik?

EKG i badanie moczu

U intensywnie trenujących biegaczy w moczu może się pojawić śladowa ilość białka, co w przypadku sportowców nie jest powodem do niepokoju. Jednak u osób, które dotąd nie ćwiczyły intensywnie, badanie moczu nie powinno wykazać żadnych zmian.

Czytaj też: ANALIZA ogólna MOCZU - jak interpretować wyniki badań moczu

EKG spoczynkowe pozwala określić rytm i częstość bicia serca, uchwycić ewentualne zmiany w jego budowie oraz nieprawidłowości w pracy mięśnia sercowego. Do najczęstszych należą: zaburzenia rytmu serca, nieprawidłowe ukrwienie, zmiany wywołane np. przebytym zawałem. Podstawowe badanie EKG może pomóc wykryć utajoną wadę mięśnia sercowego i zapobiec wystąpieniu poważnych schorzeń, włącznie z zawałem wywołanym zbyt dużym wysiłkiem.

To ci się przyda

Do wydania zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do udziału w maratonie wystarczy EKG spoczynkowe. Jednak raz na jakiś czas warto wykonać EKG wysiłkowe, które pokazuje pracę serca obciążonego wysiłkiem fizycznym. Pacjent objęty badaniem maszeruje, a potem biegnie po ruchomej bieżni i stopniowo zwiększa tempo biegu do momentu, aż rytm serca osiągnie maksymalną częstotliwość.

EKG wysiłkowe pozwala ocenić wydolność serca w czasie wzmożonej aktywności fizycznej i wykryć zaburzenia w jego pracy. Warto dodać, że badaniu temu często towarzyszy spirometria, czyli pomiar wydolności płuc. Pozwala ona na ocenę wydolności tlenowej biegacza, czyli innymi słowy zdolności organizmu do poboru tlenu. Dzięki spirotmetrii można wyznaczyć takie parametry jak pułap tlenowy (VO2 max), progi metaboliczne (kiedy organizm przechodzi z progu tlenowego na beztlenowy) i strefy treningowe (przedziały tętna, w których należy ćwiczyć, aby schudnąć lub poprawić kondycję).

Czytaj też: Tętno – jak obliczyć tętno maksymalne i spoczynkowe? Tętno a strefy treningowe

(kiedy organizm przechodzi z progu tlenowego na beztlenowy) i strefy treningowe (przedziały tętna, w których należy ćwiczyć, aby schudnąć lub poprawić kondycję).

http://wformie24.poradnikzdrowie.pl/bieganie/pulap-tlenowy-vo2max-czym-jest-normy-vo2max-dla-mezczyzn-i-kobiet_43902.html
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019
KOMENTARZE
jiu
|

super! ;)

J88
|

Podstawa to echo serca wraz z ekg wysilkowym. Badanie poziomu omegi3 Ferryny. Insuliny na czczo.
Ludzie! 2017 rok i takie kocopoly...
Aha. Pamiętajcie o badaniu włosa, pod względem pierwiastków. Jest bardziej miarodajne.

Mariola
|

Sportowcy powinni zwrócić uwagę na swój stan zdrowia i kondycję regularnie. Stres, infekcje czy przetrenowanie mają ogromne znaczenie dla dalszego sensu trenowania. Często zapominamy o regeneracji organizmu, która jest wręcz potrzebna do pełnego zadowolenia i zdrowia. Poczytajcie http://www.dihydroquercetin...